British flag  Bandeira brasileira
Plaatje familiewapen De Munnick


 

Plaatje poststempel Carnaval

Bert Ernste

NRC Handelsblad 26 februari 1990

In Rio de Janeiro is het carnaval losgebarsten. In het speciaal gebouwde Sambódromo (Sambastadion) paraderen de beroemde sambascholen. De eredivisie bestaande uit 16 escolas de samba, defileert twee nachten, van zeven uur ’s avonds tot ver in de ochtend. De optocht eindigt op ‘het plein van de apotheose’. Wie de gigantische show bekijkt beseft opeens dat Brazilianen wél kunnen organiseren. Elke sambaschool defileert met enkele duizenden mensen en verscheidene praalwagens. Elke school heeft ook zijn eigen lied. Die van de Escola de Samba Cabuçu is getiteld: “Zou ik goed gekozen hebben voor de presidentsverkiezingen?” Een van de praalwagens draagt de beeltenis van Braziliës aanstaande president, die in december werd gekozen. De meeste liedjes gaan dit jaar echter over neutrale onderwerpen. De bekende sambaschool Beija Flor (Zoen van de Bloem, ofwel Kolibrie) heeft dit jaar als thema: “Iedereen is naakt geboren”. Volledig naakt optreden in de parades kost overigens strafpunten. Uiteindelijk is carnaval hier ook een wedstrijd voor het beste lied en de mooiste optocht. Twee jaar geleden werd de componist doodgeschoten die al twee keer de prijs voor het beste lied had gewonnen. Aangenomen wordt dat zijn rivalen wilden voorkomen dat hij ook de derde keer zou winnen. Veel sambascholen zitten in volkswijken en hebben banden met de bankiers van het illegale gokspel Jogo do Bicho en met drugsbendes. Het geld voor een dure praalwagens en kostuums moet tenslotte ergens vandaan komen.

Terwijl de sambascholen voor een schitterende show zorgen zijn er overal in de wijken van Rio buurtfeesten, avond aan avond. In de wijk waar ik woon, Glória, vlakbij het centrum van Rio, is het vier dagen lang iedere avond feest. Zaterdags was het eigen defilé: slechts één praalwagen en een klein vuurwerkje. Maar de sfeer is er niet minder om en het lijkt of het grote carnaval zich in een andere wereld afspeelt. ’s Avonds treedt in Glória een band op van acht blazers en vijf trommelaars. Samen hebben ze nog minder trommels dan er op een drumstel zitten, maar aangezien alle trommels ongelofelijk intens bewerkt moeten worden is geen van de vijf slagwerkers overbodig. Het zweet gutst ze van de rug. Gelukkig wordt alleen het geluid van de zanger elektronisch versterkt. Kinderen - sommige kleine meisjes even schaars gekleed als hun volwassen voorbeeld - dansen op een geweldige manier die de meest swingende Hollander nog het gevoel moet geven een stijve hark te zijn. Een soepel dansende man komt langs, zijn baby in luier op de arm. Even later komt hij terug, de luier los, nog steeds swingend. De baby op de arm moet daar wat van mee krijgen, dat kan haast niet anders. Een andere vader met twee dochtertjes en een zoontje wil wel even rusten, maar de twee dochters weten van geen ophouden en willen met hem dansen. Het zoontje, de jongste van het stel, klampt zich daarbij vast aan vaders been. Aan de rand van het gedans deint een keurig geklede dame met bril strak op de maat mee.

Op een nabij gelegen terras waar we gaan eten verschijnen twee mannen, verkleed als twee vrouwenfiguren uit een van de zeer populaire Braziliaanse televisieseries. Grote hilariteit bij de jeugd, die ze onmiddellijk in hun rollen herkent. De ober praat met de vrouwen, hij accepteert hen in hun rol. Een jongetje voegt de twee ‘dames’ toe: “Als jullie het samen doen krijg je AIDS!”, waarop ze reageren met: “Je hebt zelf AIDS.” AIDS is een van de redenen dat er steeds minder toeristen naar Rio komen. In een poging om de toeristen tegen de gevreesde ziekte te beschermen zijn tijdens dit carnaval Engelstalige pamfletten verspreidt met het motto: “Alleen pret moet besmettelijk zijn.” Dat is de pret zeker, zoals ik, van huis uit geen groot feestganger, kan getuigen.

Meer Brazilië | Meer columns | Contact