journalist | tekstschrijver Utrecht | São Paulo
~ Losse notities wereld ~
3 
* Spreken met buitenlands accent
2011/02 - Wie zich in het buitenland in een vreemde taal verstaanbaar probeert te maken, wordt bijna altijd herkend als buitenlander. De moedertaal beïnvloedt meestal de uitspraak van een taal die je later leert. In het geval van een meertalige opvoeding ligt dat natuurlijk anders.
Wie een vreemde taal heel goed spreekt, zou eigenlijk graag van dat buitenlandse accent af willen. Dat is het hoogste haalbare bij het leren van een taal. Ongemerkt opgaan onder de lokale bevolking. Als buitenlander herkend worden kan leiden tot discriminatie, maar heeft soms ook praktische nadelen, bijvoorbeeld dat de prijs van een offerte stijgt als ze door hebben dat je uit het rijke Europa komt. Het leidt ook vaak tot vragen waar je vandaan komt en wat je van het land vindt. Niet altijd een stimulerend onderwerp.
Op andere momenten is zo’n buitenlands accent juist heel prettig. Wie iets verkeerds zegt met accent, is bij voorbaat vergeven. Niet alleen als je een taalfout maakt, maar ook als je bijvoorbeeld zondigt tegen de beleefdheidsregels. De ander is dan niet zo snel beledigd, want door het accent wijt hij de misstap al snel aan het buitenlander zijn.
Elk nadeel heeft zijn voordeel.
* Een indiaan als derde koning
2011/01 - Driekoningen, 6 januari. In de bijbel staat evenwel helemaal niet dat er drie koningen naar de geboorte van Jezus trokken. Het was een ongespecificeerd aantal ‘magiërs’, een begrip uit het oosten. De term ‘koningen’ werd later geïntroduceerd, omdat West-Europanen geen beeld hadden bij ‘magiërs’. Het aantal is afgeleid uit de drie geschenken: goud, wierook en mirre.
Vaak wordt een van de drie koningen afgebeeld als een zwarte (waarom is neger zo’n beladen woord?) of moor, al staat ook daar niets over in de bijbel. Na de ontdekking van Amerika (1492) werd deze soms vervangen door een Indiaan.
Op bijgaand schilderij, toegeschreven aan Vasco Fernandes (Grão Vasco) of Jorge Afonso, zien we geen zwarte Balthasar, maar een Braziliaanse indiaan, meer precies een tupinambá. Het zou geschilderd zijn tussen 1501 en 1506. Uiteraard is de indiaan voor de gelegenheid gekleed. Brazilië was in 1500 ontdekt door Pedro Álvares Cabral, hoewel er discussie is of de Portugezen het gebied eerder ontdekten en dat stil hielden.
Het schilderij hangt in het museum Grão Vasco in Viseu, Portugal.
* VS eisen geen bouwstop meer in door Israel bezette gebieden
2010/12 - Israel houdt tegen internationaal oorlogsrecht en talloze VN-resoluties in nog steeds Palestijns gebied bezet. Erger, Israel bouwt daar vele nederzettingen, ook weer tegen elke vorm van internationaal recht in. Nog erger, Israel gijzelt de Palestijnse bevolking in de bezette gebieden, blokkeert en saboteert de economische opbouw daar en ga zo maar door. Informatie van Israelische militairen over de bezetting.
Resultaat: een uiterst vruchtbare voedingsbodem voor het kweken van terroristen. Het is evident dat de regering van Israel geen vrede wil. Het verzet van de Palestijnen is meer dan begrijpelijk, wat niet betekent dat alle vormen van verzet steun verdienen.
Tot nu toe drongen de VS altijd aan op een bouwstop in de bezette gebieden. Heel geloofwaardig was dat standpunt niet, want echte druk oefenden de VS nooit uit op Israel. De miljardensteun aan wapens, die Israel krijgt, ging bijvoorbeeld altijd gewoon door. Nu dringen de Verenigde Staten zelfs niet meer aan op die bouwstop in de bezette gebieden (NRC). Dat is steun aan een rogue nation (schurkenstaat). De Verenigde Staten pleegden de invasie van Irak voor heel wat minder.
De wereld is diep gezonken.
* Grappige luchtvaart
2010/10 - Opnieuw de reis Amsterdam – São Paulo gemaakt. Dit keer met de KLM, een rechtstreekse vlucht van een kleine twaalf uur. Een hele zit. Als je het blad van de vliegtuigmaatschappij open slaat, komt je een wereld vol glamour tegemoet. Die fabel blijft maar om de luchtvaart hangen. Maar laten we eerlijk zijn: een vliegtuig is natuurlijk een veredelde bus.
Wat zeg ik, veredeld? Een touring car is vaak comfortabeler. Het klimaat is in een bus beter (in een vliegtuig is de lucht erg droog), een bus is veel minder lawaaiig, de ramen zijn in een bus groter en je ziet er ook nog wat door. In een vliegtuig is het eindeloos donker (nachtvlucht) of zie je eindeloos wolken. Die laatste kunnen wel mooi zijn, trouwens.
En dan het eten in vliegtuigen. Volgens het al genoemde blad van de luchtvaartmaatschappij is dat samen gesteld door topkoks. Hoe durven ze het te zeggen. De porties zijn klein en het eten is zout, maar verder vrij smakeloos. Op onze vlucht zat er meer vet dan vlees in het ‘stoofvlees’. Om te eten moet je priegelen op het kleine dienblaadje vol verpakkingsmateriaal.
Topkoks? De glamour van het vliegen uit het tijdschrift? Een niet bestaande droomwereld. Zou het humor zijn? Misschien denken de luchtvaartbonzen dat we na het lezen van die onzin schaterend van het lachen de lange vlucht maken.
* Smalfilm (Nostalgie:
oude techniek 1)
2010/09 - Wat is de technologie snel voortgeschreden. Ik ruimde onlangs wat oude spullen op en vond daarbij ook de smalfilms, die mijn vader maakte. Hoe anders was het draaien van een film vergeleken met het opzetten van een DVD of videoband!
We zetten een scherm op, installeerden de projector en deden de gordijnen dicht. Het moest donker zijn, net als in een bioscoop. Heel kenmerkend was het ratelen van de film, die door de projector liep, en van de ‘vlinder’, die tussen de beeldjes van de film, onzichtbaar voor het blote oog, even de lichtbundel onderbrak. De film zelf was meestal zonder geluid.
De filmcamera was mechanisch. Geen batterijen, maar gewoon opwinden. Dat werkte prima, hij doet het nog steeds.
* Paspoort: raar
eigenlijk
2010/08 - In Viagem a Portugal beschrijft de onlangs overleden Nobelprijswinnaar José Saramago een reis door Portugal. Hij begint aan de grens met Spanje, waar de rivier de Douro/Duero de grens vormt. Hij vraagt zich af in welke taal de vissen van de ene kant spreken met de vissen van de andere kant. En of er daar op de bodem van de rivier ook douane is met paspoorten en stempels. Gek eigenlijk dat mensen als ze reizen zoveel formaliteiten moeten vervullen, hoor je hem denken.
Inderdaad zijn we nu zo gewend aan autoriteiten en formaliteiten dat we niet meer beseffen dat al dat gecontroleer een enorme inbreuk is op onze vrijheid om te gaan en te staan waar we willen.
Europeanen merken dat misschien niet zo, omdat die in ieder geval heel Europa door kunnen zonder veel poespas. Reis je buiten Europa, dan is dat al een stuk moeilijker en voor niet-Europeanen is Europa ook niet bijster vriendelijk wat formaliteiten betreft.
In veel landen moet je tegenwoordig bij aankomst kunnen vertellen waar je verblijft, aantonen dat je genoeg geld hebt en je moet een retourticket hebben. Een enkele reis nemen en pas bij aankomst een hotel gaan zoeken en later beslissen hoe, wanneer en waarheen je het land verlaat, mag vaak niet meer. Je wordt bijna gedwongen om een pakketreis te nemen, waarbij alles van tevoren vast staat.
De Spaanse grenspolitie stuurt met grote regelmaat Brazilianen terug, omdat ze bang zijn dat die illegaal willen gaan werken. Zo is het al gebeurd dat gewone toeristen en studenten, die een symposium wilden bezoeken, geheel ten onrechte zijn teruggestuurd. Ook bij andere nationaliteiten en bij andere grensposten - ook in Nederland - komen deze dingen steeds vaker voor.
Er zijn natuurlijk veel mensen, die Europa binnen willen komen om daar illegaal te werken, maar het is toch wel grof als ze daar op voorhand vanuit gaan, louter vanwege je nationaliteit en je terugsturen, terwijl je de uitnodiging voor het symposium op zak hebt, of van plan was om ter plekke een hotel te gaan zoeken.
Iedereen begrijpt dat er in deze tijd van massatoerisme en de dreiging van terreur (hoewel die schromelijk wordt overdreven) enige controle moet zijn. Laten we evenwel niet vergeten dat de vrijheid om te gaan en staan waar je maar wilt een grondrecht is en van daaruit verder werken. Elke beperking van dat grondrecht moet een goede reden hebben. Nu lijkt het soms omgekeerd: alsof de vrijheid om te reizen een gunst is.
* Hollandse allochtonen en voetbal
2010/07 - Het wereldkampioenschap voetbal appelleert duidelijk aan nationalistische gevoelens. Interessant om te zien hoe dat zit bij mensen die oorspronkelijk van elders kwamen.
Zoals bijvoorbeeld bij de Nederlanders, die na de tweede wereldoorlog emigreerden naar Brazilië en hun afstammelingen. In Holambra, nu een zelfstandige gemeente maar begonnen als een Holandse landbouwkolonie, waren de nazaten van de Nederlandse emigranten bij de wedstrijd Nederland-Brazilië verdeeld. Video (commentaar in het Portugees). Een deel zat in het groen en geel van het Braziliaanse team, anderen trokken oranje aan. Ook de familie op de foto steunt zowel Nederland als Brazilië. Een dame met grijze haren vertelde (andere video, commentaar in het Portugees) dat ze in haar hart Nederlands is, maar dat haar verstand Brazilië steunt.
Je draagt je wortels generaties lang mee. Dat is normaal en we zouden daar in Nederland niet zo moeilijk over moeten doen, zoals bijvoorbeeld gebeurt in de discussie over het hebben van twee paspoorten.
* Vulkanen en voorlichting
2010/04 - Dat de as van de IJslandse vulkaan voor overlast zorgde en zorgt, is begrijpelijk. De luchthavens en vliegmaatschappijen staan voor een ingewikkelde logistieke operatie, dat is helder. Dat de autoriteiten overdreven met de totale sluiting van zo’n groot deel van het Europese luchtruim is inmiddels ook wel duidelijk.
Wat veel minder begrijpelijk is, ook bij andere incidenten, is dat de voorlichting aan de passagiers er altijd zo bekaaid afkomt.
In het vliegtuig, waarmee ik in Zürich landde, werd in tegenstelling tot andere keren niets gezegd over aansluitende vluchten. Een mededeling dat veel vluchten geannuleerd waren en instructie waar je dan heen moest voor het vervolg, waren toch wel het minste.
In de media ook de gevallen van mensen die drie uur in de rij stonden om daarna bij de balie te horen te krijgen dat er naar hun bestemming geen vliegverkeer was. Zodra een bestemming dicht gaat, moet je dat natuurlijk bekend maken, via de omroep, met borden bij de relevante rijen en dergelijke. Dat is helemaal niet zo ingewikkeld, maar is blijkbaar geen prioriteit. Alle praat over klantgerichtheid ten spijt.
* Laat de Chagossians
terugkeren naar Diego Garcia
2010/03 - De Chagossians (Chagossianen?), de vroegere bewoners van de Chagos Archipel, moesten wijken voor de Amerikaans militaire basis op Diego Garcia in de Indische Oceaan. Ze werden gedwongen te verhuizen en kregen geen enkele compensatie. Ze willen nog steeds terug.
Het eiland Diego Garcia met zijn grote Amerikaanse militaire basis en de andere eilanden van de groep, de Chagos Archipel, zijn formeel Brits. Op Diego Garcia waait de Britse vlag en er schijnt nog een rode telefooncel te staan. Effectief is het eiland Amerikaans.
Groot Brittannië was na de tweede wereldoorlog verzwakt en ging wat graag in op de vraag van de Amerikanen om Diego Garcia te mogen gebruiken voor een militaire basis. De Britten zetten Mauritius voor het blok: onafhankelijkheid alleen zonder de Chagos Archipel. Mauritius werd onafhankelijk in 1968.
Een keiharde voorwaarde van de Amerikanen was dat Diego Garcia leeg, dat wil zeggen zonder inwoners (afstammelingen van Afrikaanse slaven en contractarbeiders uit India) moest worden opgeleverd. De Britten kweten zich vlijtig van die opdracht. Ze deden eenvoudig alsof er geen permanente bewoners waren, maar alleen tijdelijke contractarbeiders uit de Seychellen en Mauritius, een aperte leugen. De tweeduizend bewoners werden aan boord van vrachtschepen gedeporteerd -een ander woord is er niet voor- zonder enige vorm van compensatie. De Verenigde Staten gaven in ruil veertien miljoen dollar korting op de nucleaire Polaris raketten van Groot-Brittannië.
De meeste Chagiossians wonen sinds 1971 in de krottenwijken van Mauritius, een kleiner aantal woont in Engeland. Ze strijden nog steeds voor hun terugkeer. Die is heel wel mogelijk, want de Chagossians eisen niet dat de Amerikaanse basis verdwijnt. Sterker, ze willen er graag werken. Desnoods stellen ze zich tevreden met de andere eilanden van de archipel.
Er is een discussie gaande of de Verenigde Staten een imperium zijn in de zin van het Romeinse keizerrijk en het Britse koloniale rijk van voor de tweede wereldoorlog. Het argument is steeds dat de Verenigde staten geen imperium zijn, omdat ze geen koloniën hebben. Hun militaire bases in de wereld vormen evenwel een wereldwijd netwerk waarmee de Verenigde Staten imperiale macht kunnen uitoefenen.
Ook is de bovenbeschreven methode van bezetting van een gebied en het verjagen van de oorspronkelijke bevolking er een uit het handboek van een koloniale mogendheid, al lieten de VS de uitvoering in dit geval aan de Britten over.
De methodiek is ook toegepast in de Bikini atol, waar de Verenigde Staten nucleaire proeven deden; Koho‘olawe (Hawaii); Guam; de Filipijnen, waar Clark Air Base en andere bases zijn gebouwd op gebied van het Aetas volk; Alaska, waar Aleutianen huis en haard moesten verlaten; Puerto Rico, waar het eiland Vieques ontvolkt is; Groenland, waar Inuit zijn verdreven en Okinawa, waar de helft van de bevolking moest verhuizen voor de militaire bases van de VS.
David Vine Island of shame; The secret history of the US military base on Diego Garcia, besproken in The New York Review of Books, 28 mei 2009.
* Generaliseren is onnozel
2010/03 - Internet zou de zwijgende meerderheid een democratische stem geven. Iedereen kan nu zijn of haar mening kwijt op fora, blogs, twitter, facebook, hyves en ga zo maar door. Prachtig.
Het lijkt echter alsof we op school niets geleerd hebben. Op internet generaliseren velen er lustig op los, alsof ze niets snappen van statistiek. Als je beide buurmannen ingenieur zijn, wil dat nog niet zeggen dat alle buurmannen in Nederland ingenieur zijn. “Ja, logisch”, zegt iedereen.
De grote meerderheid is echter niet in staat dezelfde logica toe te passen op bijvoorbeeld islamitische buurmannen. Wie wat fora bekijkt over islamieten in Nederland en Europa, ziet meteen dat de meest grove generalisaties gemeen goed zijn.
De terroristen van de aanslagen op de twin towers in New York, op de metro in London en de treinen in Madrid, waren moslims. Moslims zijn echter in overgrote meerderheid geen terroristen, net zo min als in bovenstaand voorbeeld alle buurmannen ingenieur zijn. Hoewel net zo logisch, kunnen talloze mensen blijkbaar deze stap blijkbaar niet maken.
Zo zijn er op forums over Brazilië mensen die op dezelfde manier beweringen doen als “alle Braziliaanse vrouwen zijn hoeren, die op je geld uit zijn”. Wie een reis boekt naar bijvoorbeeld Fortaleza (CE) en daar het feestcircuit induikt zal heel wat garotas de programa tegen komen (meisjes met wie je tegen betaling optrekt, uit gaat, leuke dingen doet en seks hebt - dus niet louter seks). Een groot aantal daarvan zouden wat graag een rijke Europeaan aan de haak slaan. Zie ook Goudzoeksters.
Wie vervolgens denkt dat alle Braziliaanse vrouwen hoeren zijn, zit er niet alleen helemaal naast, maar heeft klaarblijkelijk op school niets geleerd.
3
Index artikelen | Contact | 
Twitter