journalist | tekstschrijver Utrecht | São Paulo
~ Losse notities Nederland ~
3 
* Visieloze politici
2010/06 - Vandaag (9 juni 2010) gaan we stemmen. Het is een groot goed in een democratie te leven, waar dat in vrijheid kan.
De keuze die ons geboden wordt is evenwel zeer beperkt. Onze politici praten vooral over de economie, wie te hard en te snel of te weinig en te langzaam bezuinigt. Wilders van de PVV draait zijn evident generaliserende anti-islamverhalen af en dan heb je het wel zo’n beetje gehad.
We horen bitter weinig over het klimaatprobleem, terwijl dat toch zéér snel moet worden aangepakt.
We horen ook nauwelijks meer iets over de hervorming van het financiële systeem. Na de bankencrisis leek het er heel even op dat de leiders van de wereld echt paal en perk wilden stellen aan de cultuur in de financiële wereld (niet alleen daar trouwens) van winst boven alles. Er moest een nieuw financieel systeem komen met strenge controle van de financiële in stellingen en een scheiding tussen instellingen die het betalingsverkeer verzorgen (maatschappelijke functie) en de zogenoemde zakenbanken. Die geluiden zijn goeddeels verstomd. In de Nederlandse verkiezingscampagne speelt deze kwestie nauwelijks een rol.
We missen politici die ons een meeslepende visie op de toekomst bieden. Betere gezondheid- en ouderenzorg bijvoorbeeld in plaats van steeds meer spullen (grotere televisie, nog meer pixels, noem maar op). Een twintigjarenplan voor het openbaar vervoer van de toekomst, gekoppeld aan een sterke vermindering van het autoverkeer (kleinere, zuinige auto’s, minder kilometers, meer deelauto’s, er is zo veel mogelijk).
Geen enkele partij komt in de campagne met een voorstel voor een nieuw economisch systeem. De ‘economie van het genoeg’ bijvoorbeeld, in plaats van groeien, groeien, groeien ten koste van het milieu en de menselijke maat.
De markt, die volgens de volgelingen van het neoliberalisme alles voor ons zou regelen, stelt ons nimmer voor dergelijke fundamentele keuzes. Dus zouden politici dat moeten doen.
Dat gebeurt in Nederland (en elders) al jaren niet. Politici strijden om details, maar hebben geen echte toekomstvisie. Gewoon meer van het zelfde is wat ons wacht. Met enkele kleine accentverschillen al naar gelang de verkiezingsuitslag.
Zie ook Na de crises, een nieuw begin? en Het democratisch tekort, kans voor links.
* Eneco en adders onder de groene
stroom
2010/05 - Energiebedrijf Eneco bombardeert de klant met e-mails, waarin het bedrijf onder meer schrijft: “Ecostroom kost precies hetzelfde als grijze stroom. (...) Er verandert niets aan uw contractvorm, u zit dus niet vast aan een meerjarig contract” “Het liefst levert Eneco aan al haar klanten groene stroom, maar daarvoor hebben we eerst uw toestemming nodig.”
Dat laatste klinkt vreemd, contract hetzelfde, maar de klant moet toestemming geven om op groene stroom over te gaan? Dus de vraag aan Eneco: “Kunt u mij uitleggen waarom u mijn toestemming nodig heeft om mij groene stroom te leveren, als dat volgens dezelfde voorwaarden gaat? Er is toch geen wet die u verbiedt om groene stroom te leveren aan al uw klanten, ook als ze daar zelf niet expliciet voor kiezen?”
Uit het antwoord van Eneco:
“Het is niet mogelijk om uw contract zonder uw toestemming over te zetten naar groene stroom. U heeft (van oorsprong) een contract voor grijze stroom. Voor groene stroom sluiten we een ander contract af, dit contract heeft wel dezelfde tarieven en voorwaarde als het contract voor grijze stroom. Omdat groene stroom een ander contract betreft, is het niet toegestaan dat Eneco dit zonder toestemming wijzigt. Wanneer we dit zonder uw toestemming zouden wijzigen is het contract voor groene stroom niet rechtsgeldig.”
Dat is weinig verhelderend. Het komt erop neer dat het moet, omdat het contract een ander contract is. Dat is natuurlijk geen antwoord, maar verschuift alleen de vraag: waarom een ander contract maken, als de voorwaarden hetzelfde zijn? Adders onder het gras?
Eneco legt het in tweede instantie zo uit:
“Wij zijn wettelijk verplicht om de klanten die een grijs contract hebben een nieuw contract af te laten sluiten omdat dit simpelweg een ander product is (de manier waarop het opgewekt wordt).”
Wat is dat voor wet, die verplicht om een ander contract te sluiten als de voorwaarden gelijk blijven? Het blijft gissen. Een mogelijkheid is dat prijsverhogingen op een andere manier geregeld zijn, zodat Eneco eerst de klanten binnen kan halen met de mededeling dat de prijzen gelijk zijn, maar later de prijzen kan verhogen. Bijvoorbeeld als de subsidie op groene stroom vervalt. Weten doen we het niet, want Eneco doet het voorkomen alsof er niets verandert.
* Verkiezingen: welles | nietes
2010/05 - Weet u nog waar u aan toe bent, als u onze politici hoort? De beweringen en ontkenningen vliegen ons om de oren, maar we weten niet wie van hen gelijk heeft.
De audiovisuele media lijken meer geïnteresseerd in de vraag wie een debat heeft gewonnen en hoe de debateerders over kwamen, dan in een ontleding van de argumenten. Laat staan dat ze proberen de leugens van de politici te ontmaskeren.
In de kranten is gelukkig meer te vinden over de inhoud van de programma’s en de beweringen van politici. Bijvoorbeeld in de rubriek Verdraaide feiten van NRC Handelsblad.
Verbijsterend ook om te lezen dat verschillende partijen een immigratiepolitiek voorstaan, die in strijd is met Europese regels. Blijkbaar willen die partijen stemmen werven met onmogelijke voorstellen. Of ze weten niet in welke context Nederland bestaat.
Aangezien televisie voor talloze mensen de belangrijkste informatiebron is (ondanks internet), moet gevreesd worden dat beargumenteerd stemmen een zeldzaamheid zal zijn.
* Gulag in Nederland
2010/05 - De verwarde man, die de dodenherdenking op 4 mei verstoorde door schreeuwen, blijft nog negentig dagen gevangen zitten.
“Het OM (Openbaar Ministerie) verdenkt de man van ordeverstoring, zwaar lichamelijk letsel door schuld en ‘feitelijke aanranding’ van de koningin en de kroonprins en diens echtgenote. Op dit laatste delict staat een maximumstraf van zeven jaar en zes maanden.” NRC Handelsblad 18 mei 2010.
Wat een wapperende waanzin! Een verwarde man, die op een vervelend moment gilde, wordt verantwoordelijk gesteld voor de paniek die daarna uitbrak en de gewonden, die dat opleverde. Alsof je kunt beweren dat hij dat gewild heeft.
Je geeft de veroorzaker van een auto-ongeluk ook niet de schuld van het dodelijk ongeluk dat de ambulance, die ter plaatse komt, vervolgens veroorzaakt. Immers, als er geen eerste ongeluk was geweest, was de ambulance niet op die tijd op die plaats geweest en was het tweede ongeluk niet gebeurd. Dat leidt natuurlijk niet tot ‘vervolgschuld’. Zo is het ook met die schreeuw.
Over de bijdrage aan de paniek bij de dodenherdenking doordat iemand een koffertje liet vallen en doordat iemand iets van “bom bom” geroepen heeft, praat het OM niet.
Dat OM is overduidelijk hard bezig geweest om juridische slimmigheden te bedenken om de verwarde man van iets ergs te kunnen beschuldigen. Op basis daarvan wordt hij nu, na al weken in voorarrest te hebben gezeten, nog eens negentig dagen (drie maanden) vast gezet op basis van opgeblazen beschuldigingen. Een ordeverstoorder wordt normaliter na een nachtje in de cel met een boete heengezonden.
Het doet sterk denken aan de praktijken in de Sovjet-Unie, waar politieke dissidenten gek werden verklaard om ze vervolgens in ‘psychiatrische’ instellingen op te kunnen sluiten. De overheid verzint gewoon iets om een onwelgevallig persoon opgesloten te kunnen houden. Het verschil is hooguit gradueel.
* Angst regeert ook op
koniginnedag
2010/04 - Koninginnedag. Feest. Nou ja, feest? De televisie laat zien hoe veel veiligheidsmaatregelen genomen zijn, zowel bij de herdenking in Apeldoorn aan de vooravond van koninginnedag, als in Zeeland waar de koninklijke familie koninginnedag viert.
Allemaal naar aanleiding van de gestoorde man, die vorig jaar op de koninklijke stoet in probeerde te rijden.
Is dat nu reden om al die veiligheidsmaatregelen zo op te voeren? De actie vorig jaar was een eenmansactie. De dader is dood. Denken de veiligheidsdiensten nu echt dat we ons vanaf nu altijd en eeuwig moeten op voorhand moeten wapenen tegen individuele dwazen?
Het enige argument om de veiligheid rond koninginnedag op te voeren is de mogelijke voorbeeldwerking van de eenmansactie van vorig jaar. Die zou mensen op ideeën kunnen brengen. Maar is die kans nu zo groot dat er tonnen moeten worden uitgegeven om de plaats van de festiviteiten te veranderen in een vesting? Absolute veiligheid is onmogelijk, probeer die dan ook niet na te jagen.
Veiligheidsmaatregelen zijn nodig, maar we slaan vreselijk door. De veiligheidsdiensten maken zich graag breed en dat lukt beter als we angstig zijn. Bang word je vanzelf, als je al die veiligheidsmaatregelen ziet.
* Bij ING betaalt de klant voor
veranderingen
2010/04 - De ING Bank gaat het systeem van internetbankieren veranderen. De veiligheidscodes komen in de toekomst via een sms (short text message) op de mobiele telefoon. Dat systeem bestond al voor voormalige klanten van de Postbank. Op gezette tijden probeerde de ING de klanten die de codes op papier ontvangen aan de mobiele telefoon te krijgen, maar als je daar niet op in ging, had je geen overlast. Nu wel, want je wordt gedwongen overgezet, tenzij je actie onderneemt.
Wie geen mobiele telefoon heeft, of in het buitenland niet kan vertrouwen op de lokale sms-provider, moet bellen naar de ING Bank om gevrijwaard te worden van het systeem van codes via de mobiele telefoon. Op zich al niet gebruiksvriendelijk. Waarom niet van te voren een eenvoudig keuzeformulier toezenden? Je wordt automatisch overgezet en als je dat niet wilt, moet je gaan bellen. Ik moet er niet aan denken wat er gebeurd zou zijn, als ik in het buitenland was geweest op het moment, dat de ING dit kunstje flikt, en ik de betreffende brieven niet had gezien.
Bovendien blijkt dat je moet bellen naar een betaald servicenummer. Oftewel: de klant heeft niet alleen last van de veranderingen, maar moet betalen (óók voor wachten aan de telefoon!) om geen nadelen te ondervinden van de nieuwigheden, die de ING bedenkt.
De klanten‘service’ vindt dat het aan de klant ligt en schrijft: “Wanneer u niet naar het buitenland zou vertrekken, of een mobiele telefoon had, zou u ook niet naar onze afdelingen hoeven bellen omdat alles automatisch voor u in orde gemaakt zou worden.” Ja ja, wie geen mobiele telefoon heeft, of naar het buitenland gaat heeft het aan zichzelf te danken dat hij niet meer past in het systeem dat ING bedenkt voor het internetbankieren.
Het systeem van de codes op papier was juist zeer handig voor wie vaak zijn bankzaken vanuit het buitenland moet regelen. Gemakkelijk mee te nemen, gemakkelijk om een kopie te maken. Met de digipas, identifier, of hoe de apparaatjes ook mogen heten die andere banken gebruiken, loopt je het risico dat ze stuk gaan, zoals mij bij het ding van de SNS Bank overkwam. Daardoor kon ik drie maanden lang niet aan mijn geld komen. De eerste vervanging viel door slechte verpakking uit de envelop en de wachttijd was al rijkelijk lang. Verzenden naar het buitenland (door de buurman, de bank vindt dat onveilig) kwam er uiteraard bij. De enige oplossing voor mensen die veel in het buitenland internetbankieren, lijkt een tweede apparaatje aanvragen voor een gemachtigde en die zelf als reserve meenemen (met de betreffende inlogcodes).
* Religieus geïnspireerd gedrag staat niet boven de wet
2010/04 - De Staatkundig Gereformeerde Partij staat in de Tweede Kamer bekend om haar scherpe en consequente redeneringen, zeker als het om het staatsrecht gaat. De reactie van de partij na de uitspraak van de Hoge Raad dat ze vrouwen niet mag discrimineren is daarom verbazend. De partij zegt: “Ons wordt de mogelijkheid onthouden om een eigen vereniging in te richten zoals leden dat op grond van onze lezing van de Bijbel willen. Dat is een inperking van de eigen vrijheid”.
Inderdaad, zo perken wij in een democratie ook de vrijheid in van -al dan niet religieus geïnspireerde- clubs die homoseksuelen discrimineren, en van uitgaansgelegenheden die de gekleurde medemens buiten de deur willen houden.
Het is een uiterst kromme en gevaarlijke gedachte dat religieus geïnspireerd gedrag boven de wet zou staan.
* ABN Amro topman Zalm heeft geen moraal
2010/03 - ABN Amro-topman Gerrit Zalm vindt de torenhoge provisies en verkooppraktijken van de DSB-bank, waar hij bestuurder was niet moreel verwerpelijk. Zo zegt hij vandaag in NRC Handelsblad.
De DSB-bank deed aan koppelverkoop en verkocht bij leningen onnodige verzekeringen. Dat alles tegen provisies van gemiddeld bijna 50 procent. Zalm vindt dat wel OK. “Die provisies werden overal gevraagd. Dat is nou eenmaal de prijsvorming in de vrijemarkteconomie.” Zalm geeft wel toe dat de voorlichting aan de klanten bij DSB Bank vaak onduidelijk was. “Daar viel nog wel een en ander te verbeteren.”
Wat leert ons dit over de ABN Amro-topman? Zalm vindt het vragen van torenhoge provisie prima, als de markt dat toelaat. De anderen doen het ook, dus is het OK. Ofwel: je schakelt je morele oordelen gewoon uit (of je hebt ze niet eens), en laat het maar over aan de markt.
Dat veel klanten van de DSB geld uit de zak werd geklopt met onnodige producten, zonder dat ze het door hadden, is volgens Zalm een klein foutje. “Daar viel nog wel een en ander te verbeteren.” Wat een fantastisch eufemisme! Mensen zijn gewoon belazerd, of het nou met opzet gebeurde of niet. Gezien de bonus- en provisiecultuur gok ik: opzet. Dat kun je niet afdoen alsof het een paar typefouten betreft.
Gegeven de reactie in de bankenwereld op de financiële crisis en de cultuur van ontkenning van verantwoordelijkheid daar, moeten we vrezen dat deze houding voor de hele top in die wereld geldt.
* De angst
heerst
2010/03 - De VVD vindt dat de politie mensen overal en altijd moet kunnen fouilleren, ook als er geen verdenking tegen hen bestaat. Het klinkt stoer, maar de effectiviteit van preventief fouilleren staat allerminst vast. Bij de algemene identificatieplicht is verder gebleken dat de politie, als ze eenmaal een machtsmiddel heeft, dat ook gebruikt en misbruikt. De politie vroeg in veel gevallen ten onrechte om identificatie, zo bleek bij de rechter. Gegarandeerd dat dat nog veel vaker voorkomt dan we weten, want niet iedereen stapt voor zoiets naar de rechter. De politie de vrijheid geven om te fouilleren zonder daar beperkingen aan te stellen is dus uiterst onverstandig. De VVD wil zich blijkbaar profileren als de partij van law and order.
Wat is ons landje doorgeschoten op het gebied van veiligheid. Sinds de aanslagen op het World Trade Center in New York in 2001 en de idiote ‘oorlog’ van Bush tegen het terrorisme is de westerse wereld met Nederland als ijverigste jongetje van de klas het spoor goed bijster. De vingerafdrukken in het nieuwe paspoort bewaart de Nederlandse overheid in een centraal bestand (geen vereiste van de Europese Unie) met alle gevaren van dien. Bel- en internetgevens van iedere burger worden extra lang bewaard. Nederland is kampioen in telefoons afluisteren. De effectiviteit van al die maatregelen is twijfelachtig, maar elk incident wordt aangegrepen om meer maatregelen te nemen, die een inbreuk zijn op de privacy. De bodyscan op Schiphol werd snel doorgedrukt naar aanleiding van een aanslagpoging.
Van een evenwichtige belangenafweging tussen de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en veiligheidsmaatregelen is al lang geen sprake meer. Ook bij de invoering van de OV-chipkaart en het elektronisch patiëntendossier komt de bescherming van de privacy er zeer bekaaid vanaf. Nederland, waar ben je mee bezig? Het is uiterst dom om maatregelen te baseren op incidenten. Angst is een slechte raadgever.
* Wereldomroep verspilt miljoenen
aan doelgroep die het niet nodig heeft
2010/02 - Radio Nederland Wereldomroep, meestal kortweg Wereldomroep genoemd, heeft volgens het jaarverslag drie taken:
- het informeren van Nederlandstaligen in het buitenland
- het voorzien in onafhankelijke informatie in landen met een informatieachterstand
- het verspreiden van een realistisch beeld van Nederland in het buitenland
Ook toen ik nog bij de Wereldomroep werkte, vroeg ik mij al af waarom de Nederlandse overheid Nederlanders in het buitenland naloopt met radio-, en tegenwoordig ook televisieprogramma’s. Dat kost miljoenen. Waarom zouden vakantiegangers niet een paar weken zonder radionieuws uit Nederland kunnen? Dat geldt zeker nu bijna iedereen met een mobieltje op reis gaat en je bijna overal internetcafé’s kunt vinden. Maar los daarvan: wat is er mis met een paar weken niets uit Nederland horen? Wie langer reist dan een paar weken wil misschien weten wat er in Nederland speelt, maar ook dan geldt dat je dank zij de moderne communicatiemiddelen niet meer afhankelijk bent van radio of televisie vanuit Nederland. De zogenoemde expats, die door een bedrijf zijn uitgestuurd, beschikken meestal over een uitstekende ondersteuning, dus die hebben de Wereldomroep al helemaal niet nodig.
Blijven over de ‘gewone’ emigranten, die niet over die ondersteuning beschikken. De klemmende vraag blijft evenwel waarom de Nederlandse overheid miljoenen uitgeeft om hen radio- en televisie in het Nederlands te bieden. Die emigranten hebben toch zelf gekozen voor emigreren? Ze kunnen toch zelf beslissen of ze zich abonneren op Nederlandse bladen, of internet nemen om Nederlands wel en wee te volgen? Er is dus geen enkele goede reden te bedenken waarom de Nederlandse overheid in deze tijd miljoenen besteedt aan Nederlandstalige uitzendingen in het buitenland. De doelgroep Nederlandstaligen in het buitenland heeft dat niet nodig. Verspilde miljoenen dus.
Ondertussen bestaan er in heel veel landen geen kwalitatief goede, onafhankelijke, kritische media. De doelstelling ‘het voorzien in onafhankelijke informatie in landen met een informatieachterstand’ van de Wereldomroep is daarom uiterst relevant. Het is niet meer dan logisch om de Nederlandstalige uitzendingen van de Wereldomroep zo snel mogelijk te stoppen en het vrijkomende geld te besteden aan die onafhankelijke informatievoorziening gericht op landen, waar dat zinvol is. Overigens moeten er dan om die doelstelling goed uit te voeren twee dingen gebeuren bij de Wereldomroep: de kwaliteit moet omhoog en de doelstelling ‘verspreiden van een realistisch beeld van Nederland in het buitenland’ moet van tafel. Een overheid, die zich daar mee bezig houdt, bedrijft propaganda.
Aanvulling juni 2011: inhoudelijk kiest de regering voor dit voorstel. Dit is echter niet gemotiveerd door inhoudelijke argumenten,maar door bezuinigingsdrift. De middelen die nodig zijn, worden niet verstrekt.
3
Index artikelen | Contact | 
Twitter